Gönderen Konu: Bitim iþlem( apre ) makinalarý  (Okunma sayısı 23619 defa)

Çevrimdışı Sehnaz

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 9
    • Profili Görüntüle
Bitim iþlem( apre ) makinalarý
« : 24 Mart 2007, 15:36:18 »


Tekstil endüstrisi için vazgeçilmez olan bitim iþlemleri, tekstil mamülüne yeni özellikler kazandýrmak veya mamülün yapýsýnda mevcut olan özellikleri geliþtirmek amacýyla uygulanmaktadýr.
Günümüzde, deðiþen müþteri istekleri doðrultusunda geliþen tekstil teknolojisi içinde bitim iþlemlerinin çok önemli bir yer tutmaktadýr. Çünkü, bitim iþlemlerinin uygulanma amacýnýn temelini, ürünün albenisini arttýrmak ve müþteri isteklerine cevap verebilmek oluþturmaktadýr.
Tekstil sanayiinde kullanýlan farklýlýk göstermektedir. Bitim iþlemlerinde uygulanacak prosesler her ne kadar müþteri istekleri esas alýnarak belirlense de, bu proseslerin uygulanabilirliði ve uygulama þekli, teknik olarak tekstil liflerinin fiziksel, kimyasal ve mekaniksel özelliklerine göre belirlenmektedir.
Son yýllarda yapay lif üretiminin hýzla artmasýna paralel olarak doðal liflerin kullanýmý her ne kadar azalmýþ gibi görünse de, doðal liflerden yapýlan mamüller, sahip olduklarý sýcak tutma özelliði, konfor, rahatlýk, tuþe, tutum ve iyi görünüm gibi kullaným aþamasýnda aranan özellikleri nedeniyle halen yaygýn olarak kullanýlmaktadýrlar.
Normalde apre; ön terbiye, boyama ve baský iþlemlerinin tamamlanmasýndan sonra uygulanýr. Uygulama þekline göre apre iþlemleri ikiye ayrýlýr:
1. Mekanik apre (kuru apre)
2. Kimyasal apre (yaþ apre)
Mekanik apre (kuru apre) yöntemleri; traþlama, þardonlama, kalandýrlama, makaslama, zýmparalama gibi. . . Bu iþlemler mamüle kuru halde uygulanýr.
Kimyasal apre(yaþ apre) yöntemleri ise; kir iticilik apresi, buruþmazlýk apresi, güç tutuþurluk apresi, keçeleþmezlik apresi, antistatik apre, antimikrobik apre v.b gibi özel bir kimyasal madde içeren, apre flottesinde uygulanan yaþ iþlemlerdir. Kumaþlarýn çoðu kullanýma sunulmadan önce apre iþlemlerinden geçirilir.
6.1.KÝMYASAL BÝTÝM ÝÞLEMLERÝ

Kimyasal bitim iþlemlerinde, mamüle aplike edilen terbiye maddeleri liflere baðlanmakta ve böylece liflerin tutumunda, görünümünde veya kullanýlma özelliklerinde deðiþiklikler meydana getirmektedir. Kimyasal bitim iþlemlerinin ön terbiye iþlemlerinden ayýran en önemli farklýlýk, bu iþlemlerin katýlma(aditif) iþlemler olmalarýdýr. Yani iþlem sonunda tekstil mamülüne bir þeyler katýlmakta, dolayýsýyla mamülün aðýrlýðýnda az veya çok bir artýþ görülmektedir.
Kimyasal bitim iþlemlerinde kullanýlan tekstil terbiye maddelerinin genellikle liflere fazla bir afinitesi yoktur. Dolayýsýyla bunlarýn mamüle aplikasyonunda, uzun flottede uzun süreli olarak çalýþma esasýna dayanan çektirme yöntemi fazla bir kullaným alaný bulamamýþtýr.
Kimyasal bitim iþlemlerinde en fazla uygulanan aplikasyon yöntemi emdirmedir. Ve fulardlarda uygulanýr. Mamülün tek yüzüne uygulanan kimyasal bitim iþlemlerinde veya hassas mamüllerde aplikasyon; aktarma, sürme, püskürtme yöntemlerinden birine göre de yapýlabilir.

Þekil6.1: Kimyasal Apre Verme Makinasý Ve Elemanlarý, 1-Kumaþ Giriþi,
2-Emdirme(Fulard) Ve Apre Sýkma, 3-Esas Kurutma, 4-Ön Kurutma, 5-Kumaþ Çýkýþý[22]

Terbiye maddesinin liflere fazla bir afinitesi olmadýðýndan, emdirme yöntemine göre çalýþýlýrken, baþ-son farký meydana gelme tehlikesi yoktur. Emdirme teknesini küçük tutarak, flottenin kýsa sürede yenilenmesi gibi önlemler almaya gerek yoktur. Bu nedenle kimyasal bitim iþlemlerinde genellikle normal büyük küvetli(þasili) fulardlar kullanýlýr.
Terbiye maddesi fulardlarda kumaþa verdirildikten sonra bir sýkma iþleminde geçirilir.

Teknik Parametreler:
1) 0-100m/dak hýz kontrollü çalýþma
2) Senkranizasyon için 3 mt. kapasiteli kompanzatör sistemli. Danservals grubu (opsiyonel),
3) Arabadan, doktan kumaþ giriþi,
4) Paslanmaz çelik çekme sevk silindirleri,
5) Ýki adet Ø 310 mm. Sýkma silindirleri alt ebonit, üst 65 shor kauçuk, poliüretan kaplý,
6) Sað ve sol ayarlanabilir, pnömatik basýnç kontrollü,
7) Düþük flotteli daldýrma teknesi (ýsý ve flotte kontrollü),
Sýkma düzgünlüðü ekspandýr ve paslanmaz helezon açýcýlar(opsiyonel),
9) 2 adet 1000 lt'lik apre hazýrlama ve yedekleme tanký[8].

6.2.FÝZÝKSEL BÝTÝM ÝÞLEMLERÝ

Mekanik iþlem yapýlan makinalar; sanforizasyon, kalandýr, þardon ve taþlama gibi makinalarýdýr. Bu iþlemlerde kimyevi madde kullanýlmaz. Mekanik iþlem yapýlan ramözlerde kimyasal iþlem de yapmak mümkündür. Mekanik bitim iþlemlerinde amaç, kumaþýn görünüm ve tutumunu geliþtirmektir. Ancak sanforizasyon gibi bazý mekanik bitim iþlemleri mamülün sonraki kullaným aþamalarýnda çekmesini önlemek için yapýlýr.
Bir tekstil malzemesine uygulanacak bitim iþlemleri, lifin cinsi ile yakýndan ilgili olup, pamuk lifi oldukça fazla sayýda ve þiddetli bir þekilde uygulanan bitim iþlemi gerektirir. Mamülün kullaným alaný da uygulanacak bitim iþlemlerini belirlemede önemlidir. Giysi yapýmýnda kullanýlacak kumaþa uygulanacak bitim iþlemleri prosesi ile, perdelik veya döþemelik olarak kullanýlacak kumaþa uygulanmasý gereken bitim iþlemleri birbirlerinden farklý olacaktýr. Kumaþlarda uygulanan bitim iþlemleri yardýmýyla lifin yapýsýnda varolan iyi özellikleri kaybetmeden tutum, görünüm ve kullaným açýsýndan arzu edilen kaliteye ulaþýlmaya çalýþýlýr. En çok kullanýlan mekanik bitim iþlem makinalarý þu þekilde sýralanabilir;

6.2.1.Þardonlama (Tüylendirme) Ýþlemi

Makina elektrikle çalýþmakta olup buhar ve yað kullanýlmaz. Germeden çýkan bezler þardonlama iþlemine tabi tutulur. Bu makinalar bezlerde tüylenme yapma amacýyla kullanýlýr. Ýki çeþit þardon türü vardýr. Birincisi divitin olup kumaþlarýn tek yüzünün þardonlanmasýdýr diðeri de flaneldir. Flanel ise kumaþýn her iki yüzünün þardonlanmasýdýr[12].
Þardon makinalarýnda tüylenmeyi saðlayan fýrçalar bulunmaktadýr. Her makinede yaklaþýk 32 adet fýrça bulunmaktadýr. 16'sý tarayýcý, 16'sý yolucu fýrçadýr.

Þekil6.2: Þardonlama Makinasýnýn Genel Görünüþü, a-Çekme-Yatýrma Silindirleri, b-Þardonlanmamýþ Kumaþ, c-Þardonlu Kumaþ, d-Çalýþan[23]

Yolucu fýrça kumaþ üzerinde tüycükler oluþturur. Tarayýcý fýrçalar ise tarama görevi yapar. Yolucu ve tarayýcý fýrçalar ters yönde döner. Yolucu fýrça kumaþýn hareket yönüne ters yönde hareket edip yolma iþlemi gerçekleþtirirken tarayýcý fýrçalar ise kumaþ ile ayný yöne doðru hareket ederler. Her makineden geçen bez bir pasaj olmuþ sayýlmaktadýr. Pasaj sayýsý bezin cinsine göre deðiþir. Kumaþ en az 3, en fazla 8 pasaj uygulanýr. Bezin tipine göre pasaj sayýsý bu rakamlar arasýnda deðiþir. Bezin nem oranýný yükseltmek için makinenin önünde buharlý silindir vardýr. Ayrýca makinenin önünde çekici rolikler bulunmaktadýr. Bu çekici rolikler kumaþýn gerginliðini ayarlamaktadýr. Bu tip rolikten bir adette makinenin arka kýsmýnda bulunmaktadýr[13].


Þekil6.3: Þardonlama Makinasý Çalýþma Prensibi Ve Önemli Elemanlarý, 1-Kumaþ, 2-Þardon Tamburu, 3-Çekme Kalandýr Silindiri, 4-Yatýrma Tarama Silindiri

Þardonlanacak kumaþ genellikle az bükümlü ve normal ipliklerden dokunmuþtur.

Þardonlama sonucunda kumaþ olumlu ve olumsuz özellikler kazanýr.
Olumlu özellikler:
1. Hava boþluklarý oluþturarak havayý hapseder ve kumaþýn ýsýtma özelliðini arttýrýr.
2. Kumaþa yüksek bir tutum verir.
3. Su ve leke itici özellikler verir.
4. Gevþek dokulu ve düþük yapýlý kumaþýn olumsuzluðunu gizler.

Olumsuz özellikler:
1. Belirli bir miktar lif kaybý, yani aðýrlýk kaybý olur. Mukavemeti azalýr.
2. Giyim esnasýnda ve yýkamada tüyler baþka giysilere dökülür.
3. Tüyler, özellikle sentetiklerde, boncuklanmayý kolaylaþtýrýr.
4. Þardonlanmýþ pamuk ve viskon kumaþlar hýzla yanma eðilimindedir. Bunlarýn kullanýmý için güç tutuþurluk apresi uygulanmalýdýr[12].

6.2.2.Kalandýr Makinasý

Kalandýrlamanýn esasý; kumaþý basýnç altýndaki 2 veya daha fazla merdane arasýndan geçirmeye dayanýr. Amaç kumaþ yüzeyini düzgünleþtirmek, kýrýþýklýklarý ortadan kaldýrmaktýr. Yani bir çeþit ütüleme yapýlmaktadýr. Burada parlaklýk ve yumuþaklýk saðlanýr. Kumaþ üzerinde ele deðecek kabarýklýklar ortadan kalkar.
Kalandýr makinalarýnda merdane sayýsý deðiþebilir. Kalandýr makinalarý genellikle sahip olduðu merdane sayýsýna göre adlandýrýlýr. Örneðin ikili kalandýrda 2 adet merdane bulunmaktadýr. Ýkili kalandýr makinesinde bulunan vallerden biri sert biri elastiktir. Sert merdanelerin üzeri krom veya çelik kaplýdýr. Çaplarý elastik merdanelere göre daha küçüktür. Sert valin sýcaklýðý 200°C’nýn üzerinde olduðundan çalýþma esnasýnda sürtünme veya sýcak maldan dolayý ýsýnma olacaðýndan elastik valler soðutulur. Bu soðutma valin her tarafýnda ayna düzeyde olmalýdýr. Sýcak kumaþlarda çalýþýrken çok dikkatli olmak gerekir. Zira sýcak kumaþýn geçtiði kýsým daha fazla ýsýnacak ve dolayýsýyla val üzerinde ýsý daðýlýmý eþit olmayacaktýr. Bu da val üzerinde farklý sertliklere sebebiyet vereceðinden piþirmede zorluk çekilecektir[11].
Elastik merdanelerde esasýnda çok serttir. Fakat çelik merdanenin basýncý altýnda az da olsa esneyebildiklerinden bunlara elastik merdane denir. Bunlar kaðýt kaplý(%40-50 yün lifi içeren) merdanelerdir. Asla iki sert merdane üst üste gelmez. Þayet böyle bir durum olursa hiçbir esneme olamayacaðýndan aradan geçen kumaþ ezilir. Kalandýrlama sonucu ütüleme efekti saðlanýr yani düzgünlük ve parlaklýk artar. Sýcaklýk arttýkça parlaklýk artar.


Þekil6.4: Kalandýr Makinasý Ve Elemanlarý[12]

Vallerin basýnç ayarý oldukça önemlidir. Burada valler arasýndaki basýnç 60-90 ton arasýnda deðiþmektedir. Vallerin basýnç ayarý karbon kaðýtlarýyla tespit edilir. Valler arasýna karbon kaðýdý konularak az basýnçtan gidilerek çeþitli denemeler sonunda basýncýn her tarafta eþit olduðu tespit edilmelidir. Elastik vallerin sýcaklýðý ise 80°C-100°C arasýnda deðiþir. Burada basýnç hidrolik sistemle ayarlanmaktadýr. Beþli kalandýrda sert vallerden biri elektrikle diðeri buhar ile ýsýtýlmaktadýr. Ýkili kalandýrda ise sert val elektrikle ýsýtýlmaktadýr.

Kalandýrlamanýn sonucunu etkileyen dört önemli faktör vardýr:
1. Tekstil mamülünün lif cinsi
2. Kumaþ yapýsý
3. Kumaþýn gördüðü iþlemler ve üzerindeki apre maddesi
4. Makine konstrüksiyonu ve iþlem koþullarýndaki deðiþiklikler.
Makine konstrüksiyonu ve iþlem koþullarýnýn kalandýrlamaya etkisi de aþaðýda maddeler halinde yazýlmýþtýr:
- Silindir cinsi ve sayýsý
- Basýnç ve çap
- Sýcaklýk
- Merdanelerin yüzey yapýsý
- Kumaþ geçiþ hýzý
Val yüzeyini düzeltmek için hafif darbelerden meydana gelen pürüzleri her taraf etmek için valler ýlýk su ile muameleye tabi tutulurlar. Val bunun için önce su ile ýslatýlarak þiþmeye býrakýlýr. Daha sonra çalýþma basýncýnda çalýþtýrýlarak valin yüzeyi parlatýlýr. Kaðýt yani elastik valler de hayvansal sabun ihtiva eden ýlýk su ile yýkanmalýdýr. Kaðýt vallerde sert valle ayný þekilde yýkanýr. Ancak tuzla hasara uðramýþ kaðýt menþeili vallerin yýkama suyuna ýslatýcý(alkol veya sirke gibi) ilave edilebilir.
Ayrýca apreden %7-8 nemli çýkan, 220 oC’ de kalandýrdan geçirilir ve kolalama iþlemi yapýlýrsa kumaþa su geçirmez özellik kazandýrýlmýþ olur[11].
Kalandýr makinasýnda silindirler arsý boþluk 5 mm’dir.

6.2.3.Sanfor Makinasý

Bu makina giriþ, buharlama, kauçuk blanket, keçe blanketli silindir kurutma ve çýkýþ bölümlerinden oluþur. Sanfor makinasýnda kumaþlara çekmezlik ve yumuþaklýk kazandýrýlýr. Kumaþýn atký ve çözgü yönünde çekmesi saðlanýr. Böylece kumaþ yýkamadan sonra, kullaným esnasýnda çekmez.
Buhar yardýmýyla çalýþan sanfor makinasýnýn hýzý, çalýþýlan bezi durumuna göre deðiþmektedir. Ýnce bezlerde makinanýn hýzý 40 m/dk olup, kalýn bezlerde 20-30 m/dk arasýndadýr. Makinenin ön kýsmýndan kumaþ beslenir. Daha sonra kumaþ buharlama kabininden geçer. Buradan çýkan kumaþ mandallarla tutturulur. Mandal, tutturucularla daha rahat kumaþ sevki saðlanýr. Mandallar makinenin her iki tarafýnda bulunmaktadýr. Mandallarýn bulunduðu araba tertibatý hareketli olup, kumaþ geniþliðine göre ayarlanmaktadýr. Mandallar vasýtasýyla kumaþ blankete sevk edilir.


Þekil6.5: Sanfor Makinasý Ve Elemanlarý, 1-Giriþ, 2-Isýtma ve Nem Dengeleme Silindirleri, 3-Lastik Bandlý Çektirme Ünitesi, 4-Keçeli Kalandýr, 5-Keçe, 6-Kumaþ Çýkýþý[24]

Blanketin arasýnda silindir vardýr. Blanket kauçuk olup, ana motordan aldýðý hareketi zincirler ve diþliler vasýtasýyla blanketi dengede tutan silindirlere iletir. Blanketi gerdirme basýncý 5 bar'dýr. Blanket sýcaklýðý ise;70°C-80°C arasýndadýr. Burada ki sýcaklýk buhar ile saðlanmaktadýr. Blanket ile buhar silindirleri arasýndaki basýnç 4 tondur. Blanket çýkýþýnda ise kumaþ keçeye, kurutmaya girer. Kumaþ altlý-üstlü iki silindir arasýndan geçerek kurur. Bu silindirlerin basýncý 5 Bar olup sýcaklýklarý 50°C-60°C arasýndadýr. Bundan sonra kumaþ arabaya istiflenir[13].
Selüloz liflerinden yapýlmýþ kumaþlar sulu ortamda(yaðmurda veya yýkama ile) çekme(büzülme) özelliði gösterirler. Bunun nedeni selüloz liflerinin sulu ortamda amorf bölgelerine su alarak þiþmesidir. Þiþme sonucu liflerin ve dolayýsýyla bunlardan yapýlan ipliklerin enine kesitleri büyür. Dokunmuþ kumaþlarda atký ve çözgü iplikleri birbirlerinin altýndan ve üstünden geçer.

Þekil6.6: Lastik Bandlý Çektirme Ünitesi Çalýþma Prensibi Ve Elemanlarý

Sulu ortamda atký ipliklerinin, çapý büyüyen çözgü iplikleri etrafýndan dolanabilmesi ancak çözgü ipliklerinin birbirine yaklaþmasýyla mümkün olur. Çözgü ipliklerinin birbirine yaklaþmasý kumaþ eninin kýsalmasýna, atký ipliklerinin birbirine yaklaþmasý da kumaþ boyunun kýsalmasýna neden olur. Yaþ iþlemden sonra yapýlan kurutma sýrasýnda þiþme sona erer; fakat iplikler aldýklarý formu kaybetmezler. Genelde çözgü yönünde çekme çok önemlidir. Çünkü kumaþlar daha dokuma aþamasýnda çözgü yönünde sürekli bir gerilim altýndadýr. Terbiye sýrasýnda da kumaþý genellikle çözgü yönünde gerilerek makinalardan geçirildiðinden bu gerilim daha da artmakta, kumaþ uzamaktadýr. Terbiye sonunda gergin durumda kurutma ve kalandýrlama ile bu durum fikse olmaktadýr. Böyle bir kumaþ ýslandýðýnda lifler þiþmekte ve kumaþta bir hareketlilik baþlamaktadýr. Artýk çözgü ipliklerini gerecek bir kuvvet kalmadýðýndan çözgü iplikleri þiþmekte ve atký ipliklerine yaklaþmaktadýr. Bu þekilde makineden çýkan kumaþa çekmezlik verilmiþ olmaktadýr[11].
Sanfor makinasýnda blanket üzerinde zamanla çizgiler meydana gelir.bu çizgiler de kumaþ üzerinde yol izlerine neden olur. Bu sebeple periyodik olarak(15 günde bir) blanket taþlanýr. Böylece yüzeyi aþýndýrýlarak düzeltilir. Sanfordan çýkan kumaþlar genellikle mamül kalite-kontrol ünitesine gider[11].

6.2.4.Ramöz(Germe) Makinesi

Germe makinasý genel olarak kurutma iþlemi için ve kumaþ enin stabil hale getirilmesi için kullanýlýr. Makinanýn uyguladýðý prosesler boya öncesi ve sonrasý kurutma, merserize öncesi kurutma, ipliði boyalý kurutma, fiksaj, kondenzasyon ve yaþ iþlemlerdir. Ramözlerde istenilirse hem mekanik hem de kimyasal bitim iþlemleri yapýlýr.
Bu makinalarda mekanik iþlem olarak germe yani egalize iþlemi yapýlmaktadýr. Egalize iþlemi; þu þekilde yapýlýr; merserize, kasar gibi yerlerden gelen bezlere ve boya-baskýya giden veya buralardan gelen bezlere en verme iþlemidir. Merserize ve kasardan gelen kumaþlara en verildikten sonra direkt katlamaya gönderilir. Egalize yapýlacaðý zaman fularda bir miktar su alýnýr. Fularddan geçen kumaþ istenilen ene getirilerek germe iþlemi uygulanýr.

Þekil6.7: Ramöz Makinasý Ve Elemanlarý, 1-Giriþ Kýsmý, 2-Enine Çektirme Kýsmý, 3-Kurutma Kýsmý, 4-Kumaþ Çýkýþ Düzeneði, 5-Kurutma Kamarasý, 6-Fulard[24]

Kimyasal bitim iþlemleri ise, fulara gereken kimyevi verilerek uygulanýr. Bu þekilde uygulanýlan iþlemlere apre denir. Apre iþlemi ile kumaþa yanmazlýk, su geçirmezlik, buruþmazlýk gibi özellikler kazandýrýlýr. Kumaþ fulardan geçerken, kimyevi kumaþ tarafýndan emilir ve bu maddelerin fikse olmasý için kamaraya girer[11].


Þekil6.8: Ramöz Makinasý Teknik Resmi Ve Makine Elemanlarý, 1-Kumaþ Giriþ Kýsmý, 2-Emdirme(Fulard) Kýsmý, 3-Enine Çektirme Ünitesi, 4-Kurtma Kamaralarý, 5-Çýkýþ[24]

Makinanýn giriþinde fulard bulunmaktadýr. Apre flottesi hazýrlandýktan sonra fularda beslenir. Ýþlem esnasýnda teknedeki flotte seviyesinin hep ayný olmasý saðlanýr. Fulard teknesinin çeperleri çift cidarlý olup bu cidarlar arasýndan buhar yardýmýyla ýsýtma saðlanýr. Böylece aplikasyon sonrasý gerçekleþecek olan reaksiyon için gerekli ön sýcaklýk saðlanýr. Buradaki ýsýtma indirekt ýsýtmadýr. Kumaþ fulardan çýktýktan sonra stabilize olmasý için silindirlerden geçer. Burada atký düzelticilerde bulunmaktadýr. Atký hatalarý bombe, çapraz veya S þeklinde olabilir. Bombe hatasý yine ters bombeli silindirler ile düzeltilir. Çapraz hatalar ise 2 çift çapraz silindir vasýtasýyla düzeltilir. S þeklindeki hatalar ise düzeltilemez.
Kumaþýn makina içerisinden geçirilmesi büyük baklalardan oluþan iki zincir yardýmýyla yapýlmaktadýr. Ramözlerde zincirler makina sonundan baþýna ya yatay olarak yada dikey olarak geri dönerler. Zincir üzerinde tutucular bulunur. Bu tutucular iðneli, mandallý veya kombine olabilir. Ýðneli tutucularda kumaþ bu tutuculardan geçirilir. Mandallý tutucular da ise kumaþ bu mandallarla tutturulur. Böylece kumaþ bütün makina boyunca taþýnýr ve çýkýþta tutuculardan ayrýlýr[11].
Makina giriþinde optik okuyucular bulunur. Kumaþ düzgünsüz bir biçimde geldiðinde optik okuyucular bunu görür ve optik okuyucularýn üst tarafýnda bulunan silindirler saða sola hareket ederek kumaþýn düzgün bir biçimde ilerlemesini saðlarlar. Ramözde iki taraftaki taþýyýcý silindirler arasýndaki mesafeyi ayarlayarak kurutulan kumaþa istenilen en kazandýrýlabilir. Yani kumaþýn enine yönde esnemesi veya çekmesi saðlanýr. Ayrýca ramözde boyuna gerdirmeli veya avanslý olarak çalýþabilmek de mümkündür. Avanslý olarak makinaya giren kumaþ kurutma esnasýnda iç gerilimlerinden kurtularak çeker ve gergin olarak makinadan çýkar. Düzelerin bulunduðu düzeneklere düze kasasý adý verilir. Hava sirkülasyonu fanlar vasýtasýyla saðlanýr. Hava kumaþa püskürtülür. Çýkan havanýn bir kýsmý dýþarý gönderilir, bir kýsmý da tekrar alýnýp temiz hava ile karýþtýrýlýp ýsýtýlarak yeniden kullanýlýr. Havanýn ne kadarýnýn dýþarý atýlacaðý klapeler yardýmýyla ayarlanýr.
Püskürtülen havanýn ýsýtýlmasý kýzgýn yað ile saðlanýr. Kýzgýn yað radyatörlerin içerisinde bulunur. Hava bu radyatörler arasýndan geçirilerek ýsýtýlýr.
Germelerden çýkan kumaþ üzerindeki nem miktarý ayarlanabilmektedir. PES/VIS kumaþlarda kumaþ üzerinde kalmasý gereken nem miktarý %4-5’dir[11].

6.2.5.Zýmparalama Makinasý

Zýmpara iþleminin amacý zýmpara kaðýdý vasýtasýyla kumaþa þeftali tüyü efekti vermektir. Makina çalýþtýrýlmadan önce toz torbalarýnýn temizliði kontrol edilir. Makina hava yardýmýyla iyice temizlenir. Makinaya giren kumaþ aþaðýya doðru üst üste sýralanmýþ ve üzeri zýmpara kaðýdý ile kaplý bir dizi silindire deðerek geçirilir. Ýstenen zýmpara efektine baðlý olarak kumaþ zýmpara kaplý silindirlere yaklaþtýrýlýp uzaklaþtýrýlabilir. Kumaþ silindirlerden geçirilirken zýmpara sayesinde yüzeyinde tüylenme meydana gelir. Kumaþ silindirlerden geçtikten sonra üst kýsýmda bir zýmpara, üzeri lastik kaplý bir silindir ve bir fýrça üzerinden geçirilir. Tek yüzeyin zýmparalanmasý isteniyorsa kumaþ yukarýdaki zýmpara kaplý silindire deðdirilmez. Her iki yüze zýmparalama uygulamak için yaþ zýmparalama yöntemi kullanýlýr. Ancak kuru zýmparalamada daha yüksek verim saðlanýr.
Zýmpara kumaþ yüzeyindeki elyaflarý çeker. Çekilen elyaflar kumaþ yüzeyinden dýþarý çýkar ve tüylenme yapar. Kumaþ yüzeyi kýsa fakat üniform elyaflý þekle gelir ve süed görünümü oluþur. Tüylenme ve tüy miktarý elyafýn cinsine, ipliðin numarasýna, kumaþýn örgüsüne, kumaþýn mukavemetine, zýmparanýn cinsine, uygulanan pres zýmparanýn ömrüne ve kumaþýn hýzýna baðlý olarak deðiþir[11].

6.2.6.Kondensasyon Makinasý

Kondensasyon makinasý kýzgýn yað ile çalýþýr. Baskýdan geçen pigment boyarmadde ile basýlmýþ bezler burada fikse edilir. Bu sayede boya akmasý önlenir. Gelen kumaþ besleme kýsmýndan sonra kamaraya gelir. Kamaranýn sýcaklýðý bezin durumuna göre 130°C ile 170°C arasýnda deðiþebilir. Kamarada bulunan bez miktarý 96m. olup makinenin tamamýnda bulunan bez miktarý 106 m'dir. Bez kamarada toplam 12,5-30 dakika arasýnda kalýr. Bu süre makinenin çalýþma hýzýna baðlýdýr. Makinanýn pamuklu kumaþlardaki hýzý 30-40 m/dk arasýnda deðiþmektedir. Bu hýz deðeri bezin durumuna göre deðiþiklik gösterir. Kamaradan çýkan bez arabaya istiflenir. Buradan apreye veya katlamaya gönderilir. Burada sadece baskýdan gelen pigment boyarmadde ile basýlmýþ kumaþlar deðil düz boyama bölümünde pigment boya ile düz boyanmýþ kumaþlarýnda fiksesini saðlanmak mümkündür.

6.2.7.Makaslama Makinasý

Makaslama; kumaþ yüzeyindeki tüyleri tamamen uzaklaþtýrmak veya belirli bir yükseklikte ayný boya getirmek için, þardonlanmýþ dokuma kumaþlara, kadife ve fitilli kumaþlara uygulanan bir iþlemdir.

Þekil6.9: Makas Makinasýnýn Çalýþma Þekli

Makaslama makinasýnda, makaslama bölümü ile alt ve üst býçak bölümleri vardýr. Kumaþlarýn geçiþi çift veya tek yönlü olabilmektedir. Kumaþ makaslama masasýndan geçerken kumaþ yüzeyine dik olan tüycükler sabit olan alt býçak tarafýndan tutulur. Döner üst býçak tarafýndan kesilir. Makaslanacak kumaþýn kalýnlýðýnýn hep ayný olmasý, her tarafta ayný kurulukta olmasý gereklidir.


Mühendis Forum

Bitim iþlem( apre ) makinalarý
« : 24 Mart 2007, 15:36:18 »

Çevrimdışı denizyazgac

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 4
    • Profili Görüntüle
Ynt: Bitim iþlem( apre ) makinalarý
« Yanıtla #1 : 25 Ağustos 2007, 01:02:25 »
MerhabalarTekstil makinalarýnýn çalýþan mekanizmalarý üzerine herhangi bir kitap var mý? Mutlaka vardýr da, elde edilebilecek olanlarý soruyorum.

Sizin elinizdeki notlarda olabilir.Eðer size uygunsa tabii.

Not: Konunun uzmaný olmadýðýmdan teknik tekstil terimlerini bilmiyorum.Önerinizde buna dikkat ederseniz sevinirim.

Ýyi çalýþmalar.
YTÜ
MM(Konstrüksiyon)4