YAVUZ ŞİMŞEK ANLATIYOR---YANGIN TESİSATI PROJESİ ,SPRİNKLER SİSTEMİ , DERSLERİ

[yavuz şimşek]

iletişim için

0554-4913821

enerjimuhendisi@hotmail.com
tymimarlikmuhendislik@gmail.com

yavuz şimşek
mak.müh

TY Mimarlık Mühendislik İnşaat Enerji ltd şti.
gevher nesibe mah istasyon cd soylu işmerkezi  6/44
kocasınan/kayseri
tl :0352 231 6369

her tür sıhhı tesisat ısıtma soğutma,  havalandırma ekb mekanik tesisat
yangın tesisatı projelendirme ve tahahüt  uygulama işleriniz için arayın
görüşelim..


------------------------------------------------------------------------------------------------------------

burada yazılı olan bütün makale VE yazılarımı,yorumlarımı ve örneklerimi
tezlerinizde ,derslerinizde ,projelerinizde ,makalelerinizde kullanabilirsiniz.Kaynak belirtmek şartı
ile.
BİLGİ MİLLETİMİZİN ÖZ MALIDIR.HAKKIM MİLLETİME HELAL OLSUN.
---------------------------------------------------------------------------------------------

İLK SÖZ VE GİRİŞ

"efendiler ve ey millet, biliniz ki, türkiye cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler ve meczuplar memleketi olamaz. en doğru en hakiki tarikat, MEDENİYET  VE BİLİM tarikatıdır."
                                                                                                             ATATÜRK

merhaba ben yavuz şimşek. kayseride mekanik proje  işleriyle iştigal etmekteyim.yangın tesisatı konusunda meslektaşlarımın yazılı ve derli toplu kaynak sıkıntııs olduğu kanaatindeyim.Bilgi ve tecrübelerimizi paylaşmamızın ülkemiz ve milletimiz için çağdaş uygarlık yolunda elzem olduğu düşüncesindeyim.

Bu yazıları her gün güncelleyeceğimden dolayı zaman zaman ziyaret etmenizi öneririm.Çünki devamlı güncellenecek be konuyla ilgili yeni bölümler ekleyeceğim.


Yüce önderimiz ATATÜRK'ümüzün dediği gibi- "hayatta en hakiki mürşit ilimdir"

xxxxxx

Ülkemizin her tarafında bu işle uğraşan meslektaşlarımla paylaşamak üzere bu yazıları yazıyorum.eksiklerim varsa uyarılarınızı beklerim.

türk milleti bilim ve ilim ışığında uygarlık seviyesinin en üstüne ulaşacaktır.


bu kadar hamasetten sonra konuya gelelim:

YANGIN TESİSATI PROJELENDİRİLMESİ KONUSUNA GİRİŞ


Otomatik siprinkler sistemi yangını başlangıçta tespit etmek ve suyla söndürmek veya söndürme işemini diğer yollarla tamamlayabilmek için yangını kontrol altında tutmak maksadıyla tasarlanır.
sprinkler sistemi ,su beslemesi(veya beslemeleri) ve bir veya birden fazla sprinkler tesisatından oluşur.Bu tesisatların her biri tesisat ana kontrol vanaları ve sprinkler başlıları takılmış borulardan ibarettir.Sprinkler başlıkları, gerekli olduğu durumlarda fırınlar veya ocaklarda rafların altına ve arasına veya belirtilem konumlarda çatı veya tavana monte edilebilir.
tipik bir sprinkler tesisatının ana elmanları şunlardır.

1-sprinkler başlığı
2-yükseltici boru
3-tasarım noktası seçilmesi
4-dağıtım bprusu uzantısı(branşman veya ana dağıtım borusunun ara kısımları)
5-boru kolu(branşmandan sprinklere giden boru)
6-ana dağıtım borusu
7-kontrol vana seti
8-yükseltici (kolon borusu)
9-ara borusu(sprinkler arası branşman boruları)
10-seviye farkı(kolonlar kirişler başka nedenlerle kod değişikliği oldugunda kullanıla yükseltme borusu)

bir sprinklerin ana bileşenlerini gösteren şemayı görmek içints en 12845/nisan2007 bakabilirsiniz.

yangın esnasında bütün sprinkler çalışmaz sadece yangın meydana gelen mahale hitap eden kısımdaki sprinkler çalışır.Yani başka deyişle ısı artışına muhatap kalan ve yeterince cidarı ısınmışolan sprinkler devreye girerler.

TERİMLER VE TARİFLER

sprinkler tesisatında kullanılan terimler ve tarifler şu şekilde sıralanabilir

'A' göstergesi

besleme borusu kapatma vanası ve tek yönlü vana arasındadır,şehir şebekesine bağlanmış basıncı ölçer

Hızlandırıcı

Çalışan sprinklerde,hava ve inert gaz basıncındaki düşmenin erken belirlenmesiyle kuru durumdaki kompozit (karma) alarm vanasının veya bir kuru alarma vanasınınçalışmasındkai gecikmeyi azaltan cihaz.

Alarm Deney Vanası

Su motoru yangın alarmının ve / veya bununla ilgili elektirk yangın alarmının çalışmasını deneyle takip etmekiçin içerisinden su çekileiblen vana.

Alarm Vanası

Sprinkler tesisatı çalıştığında su motoru yangın alarmınıda başlatan  ıslak,kuru veya bunlaırn bileşimiyle meydana gelen tek yönlü vana

Çalışma Alanı

Bir yangında çalışacak olan sprinkler grubu için tasarlandığı varsayılan en güyük alan.

Kontrol Vana Grubu

Bir sprinkler tesisat grubu için kullanılan alarm vanası  durdurma vanası ilgili bütün vanalar ve ayrdımcı donanımlardan oluşan tertibat.

devamını öğrenmek için TS EN 12845 NİSAN 2007 YE BAKABİLİRSİNİZ.

Yangın tesisatıyla ilgili yazılara devam edeceğim.
şimdilik esen kalın
YAVUZ ŞİMŞEK

[yavuz şimşek]

sevgili mühendis arkadaşlar

 yangın tesiatı projesi yaparken öncelikle belirlememiz gereken baız karakteristikler vardır.bunlardan en önemlisi yangın sınıfının belirlenmesidir.

daha sonrada kullanılacak olan sprinkler cinsilerini belirlemek,yangın suyu deposunun yeterliliği ve yerini belirlemek,yangın pompa odasının yeri, diğer katlara gidilecek yangın ana kolonlarının yerlerinin belirlenmesi,sprinklerin sayısı,duvarlara ve kolonlara ve birbirlerine olan mesafelerinin hesaplanması ve krtik devre hesabının yapılması,hidrolik hesabının yapılması boru çaplarının hesaplanması ve bulunan değerlere göre pompa seçimi, daha sonrada sonuçlara göre yangın sprinklerinin tesisatının mimair plan üzerinde kat planalrına yerleştirilmesi ve daha sonra kolon şemasının ayarlanması ve çizilmesi işlemleri genel olarak yangın tesisatı çiziminin aşamaları olarak söylenebilir.

YANGIN TESİSATINI GÖZÜNÜZDE BÜYÜTMEYİN.KAYSERİLİ YANGIN TESİSATINDAN KORKMAZ
SU KESİNTİSİNDEN KORKAR

YAVUZ ŞİMŞEK/MAKİNA MÜHENDİSİ/KAYSERİ

[yavuz şimşek]

yangın tesiatı sadece sprinklerden ibaret değildir.
ayrıca yangın dolapları  tesisatı da bu tesisatın bir parçası olup, sprinkler uygulaması olması yangın dolaplarının konulmasını engellemez.Yangın dolapalrı mutlaka konulmalıdır ve sprinklere ilave bir yangın önlemidir.
SPRİNKler sistemi özellikle 20 araç sayısını geçen kapalı otopark larda ve alanı 2000 m2 yi geçen ticarethanelerde yapılması yönetmelik ve kanun gereği zorunlu bir uygulamadır.
Yapının  bütün katlarına ve bölümlerine sprinkler tesisatı çekilmez.Sadece yönetmelikte belirtilen kısımlara sprinkler tesiatı çekilir.Yangın dolapları ise her bölüme her kata yönetmelikte belirtilen şekliyle mutlaka konulur.
yangın tesisatı projeleri ilgili belediyelerinden onaylanmadan önce itfaiye müdürlüklerinin ilgili kısımlarındaki yetkililerce kontrol edilip uygun görülmesi şartı vardır.Yapıların inşaatı bittikten sonra mesken ruhsatı alınmadan önce itfaiye birimleri yangın tesisatının son halini görerek ve test ederek(gerekli görülürse) projeye uygunluğu onaylandıktan sonra belediyeye vereceği uygunluktan sonra yapı mesken ruhsatı alabilir.
Yangın dolapları dakikada 100 lt/dk debili olarka hesaplanır ve en az 2 yangın dolabının aynı anda çalışacağı düşünülerek 60 dakika boyunca su ihtiyacını karşılayacağı düşünülerek en az 12000 lt/saat debili kapasiteyi karşılayacak ana dağıtım boru çapı belirlenir ve kodlara göre dikkat edilerek yerleştirili.rHer yangın dolanbı girişinde AR 110 ÇAPLI İTFAİYE RAKORU  konulması gereklidir.

[yavuz şimşek]

sevgili mühendis arkadaşlar
orta sınıf bir yangın türünde ki genelde hespalar bu türde çok çıkıyor

bir spinkler için etkili alan 10,5 m2 alınır ve genelde sprinklerin aktif olduğu anda suyun akma hızı 6,5 m/s olarak alınır v ehidrolik hesaplar bu değerler üzerinden yapılır.ve sonuçlar genelde doğrudur.

ancak şuda unutulmamalıdır bir sprinklerin etkili alanı bulunduğu yerin konumu,etrafındaki kolonlar ve kirşler gibi fiziksel engellerin durumu  ilede  gerçekte değişkenlik gösterir.

ayrıca yangın sınıfının türüne göre de alınacak değerler farklıdır.
 




yavuz şimşek
makina mühendisi

[yavuz şimşek]

yangın tesisatı sprinkler sistemi ile ilgili en önemli aşamalardan birside hidrolik hesabı tablsounun doldurulması ve yapılmasıdır.
bunu anlatmak biraz zor ama ben excelde böyle bir tablo hazırlaıdm isteyen ve ihtiyaç duyan arkadaşlar için bu tablonun  ne olduğunu nasıl doldurulacağını nasıl hesaplanı aşama aşama önce anlatacağım ve ilerleyen tarihlerde yapmış oldugum hidrolik  hesaplama tablosunu bu siteden yayınalyacağım ve ihtiyac duyan arakdaşların kullanımına sunacağım

yavuz şimşek
makina mühendisi/kayseri

[yavuz şimşek]

DEĞERLİ MESLEKTAŞLARIM

sizlere yangın tesisatı projelendirmesiyle ilgili bütün sahip olduğum bilgileri buradan aktaracağım.Sorulu cevaplı şekilde yapmayı düşündüğüm bu bilgi aktarımında kafanızda bulunan soruları sormanızı veya sahip olduğunuz bilgileri buraya koyarak katkı yapmanızı beklerim.
çünki yangın tesiatı ptojelendirmesi yapmaya çalışan makina mühendislerine derli toplu türkçe kaynak sıkıntısı vardır.
bu konu ile ilgilenen meslektaşlarıma en azından yazılı bir kaynak olarak yardımcı olmak amacıyla bu konuları aktarmaktayım.
yazılarım devam edecektir.

yavuz şimşek
makina mühendisi/kayseri

[yavuz şimşek]

hep laf ile olmaz bu işler birazda örnek yapalım.
yangın tesisatı projelendirmesinde hesaplamalrda ilk önce branşman sayısı ve branşmanlar arası mesafe,branşmanların duvradan olan uzaklıkları hesaplanmalıdır.
birazda örnek çözelim

not : (arkadaşlar, bu anlattıklarım benim kendime göre yaptığım sıralamadır herkes bu şekilde yapıyor diye bir şey yok.Benim metodum böyledir.)

branşman sayısı nasıl hesaplanır şimdi onu anlatacağım.Branşamn sayısı hesaplanırken binanıun tavan yapısı tavanda buluna fiziksel çıkıntılar,kolon ve kiriş gibi durumlar göz önüne alınmalıdır.Aslında zamanla tecrübeyle ulaşılacak bir konudur ama formulasyonunu size vereceğim.

branşman sayısı hesabı, yapının her iki duvarları arasındaki mesafenin sprinkler arası mesafeye bölünmesi ile bulunur.uzaklıklar metre cinsindendir.eğer sonuç tam sayı çıkmaz ise virgülden sonrakiküsuratlı sayıya yuvarlanır.Ben genelde en yakın bir üst sayıya yuvarlıyorum daha garanti oluyor.

branşmanlar ve ana su dağıtım boruları hiç bir zaman kolon ve kirişleri delmez aman çok dikkat ediniz.Bu gibi çıkıntılara ve engellere paralel olarak tesisat tasarlayınız.

formul olarak eğer branşman sayısını tanımlamak istersek şöyle yazabiliri.

Lmax= branşmanlar arası alınabilecek maximum mesafe (m )
L   =  yangın borusunun tesisatının çekileceği duvarın uzunluğu (m)
BSAY=Branşman sayısı (adet)

BSAY=L / LMAX

örnek=

alanı 20* 22,5 m yani 450 m2 olan bir yapıya yangın tesiatıçekilecek branşman sayısını bulunuz?
çözüm  :

biz burada 20 m lik duvara paralel branşman çekeceğimizi farzedelim.branşmanlar arası malximum mesafe Lmax=4 m alırsak eğer;

BSAY=L / LMAX  formulunu kullanarak
 
BSAY= 20  / 4   m/m   ==> bsay =5 adet branşman sayısı çıkar.

burda tam sayı çıktı, eğer 5,6 çıksaydı en yakın tam sayı oalrak 6 sayısına tamamlardık.

örnek sorunun devamı: bu branşmanların arasındaki mesafe kaç m olmalıdır?

çözüm:

branşmanalrın sayısını bulduk,şimdi bu branşmanların arasındaki mesafeyi bulalım.Burda yapının dikkate aldığımız duvar uzunluğunun (burdaki örnekte 20 m lik duvarı referans aldık.) işte bu uzunluğun branşman sayısınına bölünmesi (dividing: bölme) ile elde edilen nümerik değerdir.

Lbranş=Kısa kenar uznluğu /BSAY

Lbranş= 20 / 5  ===> Lbranş= 4 metredir.

yani branşman sayısı 5 adet olup branşmanlar arası mesafe 4 mtdir.ancak arkadaşlar bu sonuçlar teorik hesaplardır.gerçekteki emsafe ise mimarideki fziziksel duruma göre değişmektedir.yani branşmanalar arası mesafe 4,2 m veya 3,8 m olabilir bazı baranşmanalrda.Mimariye uylmak durumu vardır.

branşmanalrın yan duvarlara mesafesi sıfır değildir.Unutulmamalıdır.yanş her branşmanaın duvarlara kirişlere ve kolonlara sısfır emsafe yapılmaz belli bir mesafe konmalıdır.
Yan duvarlarla branşmanlar arası alnıması gereken mesafe genelde branşmanalar arası mesafenin yarısı kadar dır.
yani bu örnekte duvardan olması gerekn uzaklık  4/2 = 2 mt olamlıdır.tabi +-20;30 cm olabilir.

şimdilik bu kadar yangın tesiatı devam edecek saygılar

yavuz şimşek
makina mühendisi/kayseri

[yavuz şimşek]

Yangın tesiatı porjelendirilmesi yapan meslektaşlarımın en fazla dikkat etmesi gereken konulardan biriside sprinkler sayısı ne olmalıdır ve sprinkler arası mesafe ne olmalıdır.
anlaşılır şekilde basitçe bu konuyu aktaracağım.
aslında sprinkler sayısı ve kullanıalcak sprinklerin tipi yangın sınıfına göre belirlenir ve hesaplanır.Biz Burda genelde çok rastlanılan orta tehlike yanıgn sınıfına göre anlatmaya çalışıyoruz.

yangın sınıfına göre sprinkler yağmurlama başlığının etkili mesafesi ilgili tablodan alınır.
makina mühendileir odası yayınlarından yararlanabileceğinizi gibi ts en 12845 nisan 2007 standartında sayfa 50 de bulunan çizelge 19 dan faydalanabilirsiniz.Bu çizelgede yangın sınıfına göre sprinkleryağmurlama başlığının  yangın sınıflarına göre etkin koruma alanları ,standart sprinkler başlıkları arasındaki mesafelerin ne olması gerektiği  karşılıklı düzlemlerde sprinkler grupları arası mesafeler gibi bilgiler gösterilmektedir.

Her şeyi benim burdaki yazılarımdan bulamazssınız.İlave olarak bahse konu kitapları ve standartlarıda temin etmenizde büyük fayda vardır.
öncelikle sprinkler gruplarının konumları hakkında bilgileri paylaşalım.TS EN 12845 EGÖRE nasıl belirtilmiş ona bakalım.
genel uygulamalarda aksi belirtilmediği sürece sprinkler aralığı ileilgili bütün ölçümler ve hesaplamlar yatay düzlemde yapılmalıdır ve zaten böyle yapıyoruz.
çatı ve tavan sprinkler gruplarının saptırıcısı altında en az şu değerler kadar mesafe bulunmalıdır.

TS EN 12845 Madde 12,1,2 den aynen alıyorum

değerli meslektaşlarım yangın tesiatı projesi yapmarken yangın tehlike sınıfını seçtikten sonra uygulama hesap alanı seçilir.orta derece yangın sınıfı için uygulama hesap alanı 144 m2 alınıyor.
bir sprinkler için aktif koruma alanı ise genelde 12 m2/sprinkler alınıyor.
o halde kritik alan olan uygulama hesapl alanını / sprinkler koruma alanına bölersek

144 /  12   =  12  adet sprinkler çıkıyor.
yani bu 144 m2 lik uygulama hesap alanı için 12 adet sprinkler koymak yeterli oluyor.

sonra devamınına sprinkleri yerleştiriyoruz.Ara mesafelerini ve branşmanlar arası emsafeleride göz önüne alıyoruz.
sistemi çizdikten sonra en sondan başa doğru numaralandırıyoruz.
boru parçalarını 1,2,3 ... gibi nunaralamrla krtitik devre numaralanması gibi numaralandırıyoruz.
sonra boru parçaları züerine binen sprinkler sayısınına ve yüküne göre boru çaplarını buluyoruz.
boru çapı bulmak için size bir örnek vereyim.

mesela 1 boru parçasında 2 adet sprinkler yükü binmiş olsun.burda kullancağımız boru çapını tablodan seçeriz.
2 adet sprinkler yükünü taşıyacak boru çapı DN 25 tir.Bu değeri seçtikten sonra boru debisi 63 lt/dak hesaplanır.
boru üzerinde te,dirsek gibi elemanlar olmadıgını ve sadece 4 mt boyunda düz boru parçası olduğunu düşünürsek eğer
eşdeğer boru boyu olarak 4 mt alırız.

bundan sonraki kısmı daha sonra anlatacağım.

Tablo üzerinde formulleriyle hidrolik hesabıda yaparak  bir projeyi baştan sona çözerek size örnek yangın tesisatı projesi yapacağım.

şimdilik esenkalın

 yavuz şimşek
makina mühendisi
kayseri

[yavuz şimşek]

 Sprinkler Sistemleri

Islak Borulu Sprinkler Sistemleri:

Islak borulu sprinkler sistemlerinde, otomatik sprinklerler bir su kaynağına bağlı bulunan ve içinde su bulunan boru sistemlerine tespit edilmiştir. Bu sistemlerde yangın sebebiyle oluşan ısının etkisiyle sprinklerler açılır ve hemen suyun yanan maddelerin üzerine boşalmaya başlamasını sağlarlar. Sisteme bağlı herhangi bir sprinkleri yangından oluşan ısının etkisi harekete geçirerek suyun akışını sağlar. Serbest kalan su jeti sprinklerdeki yansıtıcıya çarparak dağılır ve yangın mahalline düzgün bir yağmurlama şeklinde boşalması sağlanır. Kullanım alanındaki şartlara bağlı olarak, sprinklerler 40°C ile 350°C arasında belirlenen bir sıcaklık değerinde aktif hale geçmek için dizayn edilirler.

Sprinklerlerin   çoğu yaklaşık olarak dakikada 70 ile 100 litre arasında suyun yangın mahalline boşalmasını sağlarlar. Bununla birlikte bazı özel uygulamalar için kullanılan sprinklerde boşalan su miktarı dakikada 400 litre'ye çıkabilmektedir. Islak borulu sprinkler sistemlerinde boru şebekesi su ile dolu bulunduğu için ortam sıcaklığı 4°C den fazla olan mahallerde kullanılmalıdır. Eğer mahallin çok küçük bir kısmı düşük sıcaklıklara maruz ise bu kısımlarda esas boru şebekesine ek bir kapalı devre oluşturarak bu kısımdaki boruların içini antifrizli solüsyon ile doldurulması mümkündür.


 Kuru Borulu Sprinkler Sistemleri:

 Kuru borulu sistemlerde boru şebekesi su yerine su kaynağı ve boru şebekesi arasındaki valfi kapalı tutacak düzeyde basınçlı hava yada nitrojen gazı ile doldurulur. Hava basıncı şebeke girişine yerleştirilen bir araç ile otomatik olarak kontrol edilir. Yangından açığa çıkan ısı herhangi bir sprinkleri aktif duruma getirdiğinde, boru şebekesindeki basınç hızla düşecektir. Bu basınç azalması kuru boru şebekesi girişindeki valfin açılmasına neden olacak böylece borular su ile dolacak ve açık bulunan spriklerden su yangın mahalline boşalacaktır. Kuru borulu sprinkler sistemleri, ıslak borulu sistemlerin kullanılamadığı düşük sıcaklıktaki mahallerde kulanılabilir. Ancak kuru boru sisteminin girişindeki valf kısmı ısıtılan mahallere konulmalıdır.
   


Deluge Sprinkler Sistemleri:

Deluge sprinkler sistemlerinin yapısı ıslak ve kuru borulu sistemlere benzer fakat bu sistemlerden başlıca iki yönden farklıdır:
a) Standart sprinklerler kullanılır, fakat hepsi açıktır. Sprinkleri harekete geçiren elemanı içermezler, bu nedenle boru şebekesi girişindeki kontrol valfi açıldığında su bütün sprinklerden yangın mahalline boşalır ve mahal su ile boğulur.
b) Kontrol valfi normal olarak kapalı tutulur. Valf ayrı bir yangın algılama sistemi vasıtasıyla harekete geçerek açılır. Deluge sistemler hızlı bir şekilde genişleyen yangınların kontrol altına alınmasında kısa sürede bol miktarda suyun gereksinim duyulduğu mahallerde kullanılırlar. 
   


 Preaction Sprinkler Sistemleri:

Bu sistemler deluge sistemlere benzerler, fakat bu sistemdeki sprinklerler eriyebilen birleşme elemanı yada cam ampuller vasıtasıyla kapalıdırlar. Deluge sistemlerdeki kontrol valfi burada ön hareket valfi vazifesi görür. Yangın algılama sisteminin harekete geçmesiyle ön hareket valfi açılır ve boru şebekesi su ile dolar, sistem ıslak borulu sprinkler sistemi haline dönüşür.

(bu yazı alıntıdır)
kaynak:
www. dekamuhendislik . com.tr

[yavuz şimşek]

sprinkler sistemli yangın tesisatı nerelerde gereklidir

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'te sprinkler sistemleri ile korunması gereken binalar aşağıdaki madde ile belirlenmiştir:

Madde 96- Aşağıda belirtilen yerler tam veya kısmi otomatik sprinkler sistemi ile korunmak zorundadır.
a) Büro ve konut haricindeki bütün yüksek binalar,
b) Yapı yüksekliği 30.50 m'den fazla olan büro binaları,
c) Yapı yüksekliği 51.50 m'yi geçen apartmanlar,
d) Araç kapasitesi 20 den fazla olan veya birden fazla bodrum katı kullanan kapalı otoparklarda,
e) Yatak sayısı 200'ü geçen otel, pansiyon ve misafirhanelerde,
f) Toplam kullanım alanı 2000 m2 nin üzerinde olan katlı mağazalar, alışveriş, ticaret, eğlence ve toplanma yerleri otomatik sprinkler sistemi ile korunacaktır.
   
 YAVUZ ŞİMŞEK
MAKİNA MÜHENDİSİ
KAYSERİ

[yavuz şimşek]

ts en 12845 STANDARTINA GÖRE
borulardaki sürütnme kaybı hesabında HAZEN-WİLLİAMS FORMULU ile bulunan değerden az olmamalıdır.

Hazen denilen bilimadamından Allah razı olsun diyoruz ve formulünü buraya yazıyoruz

                     5              1,85
          6,05 x10   x  L  X  Q
  P= --------------------
            1,85           4,87
        C          X   d                               


burada
P=borudaki basınç kaybı bar
Q=Borudaki debi (litre/dak)
d=BORUNUN İÇ ÇAPI (MM)
c=BORUNUN TİPİ VE DURUMU İÇİN SABİT
L=BORU VE BAĞLANTILARIN EŞ DURUMUDUR


TS EN 12845 STANDARTI ÇİZELGE 22 DEKİ DEĞERLERDEN BAKILARAK C  DEĞERİ ALINIR

boru tipi               C DEĞERİ
YUMUŞAK DEMİR    100
SERT DEMİR          110
GALVENİZLİ ÇELİK  120
YUMŞAK ÇELİK       120
PASLANMAZ ÇELİK  140

......

YANİ bu formul o kadar önemlidirki hidrolik hesaplarda vazegeçilmez bir fomul diyebiliriz.Bu formulü daha anlamlı kılmak için bazı örnek çözümlerini daha sonra buraya ekleyeceğim işallah


hazen willams formulune bir örnek

örnek soru:

2" çapında gazkvenizli boruda 100 lt/dk debiile aktığında birborunun birim boyundaki sürtünme kaybı nedir?

çözüm  :

2" galvenizli borunun iç çapını bulalım

çelik boru fiziksel özelikleir tablosundan  2" boru için iç çap 53 mmolarak bulunur.

bu tablodakideğerler genelde şöyledir

anma çapı                         boru iç çapı
inç olarak                          mm
--------------------------------------------
1"                                      27,2
11/4"                                  35,9
11/2"                                  41,8
2"                                       53,0
21/2"                                   68,8
...                                         ..

işte yukrdaki tablodan 2" için iç çap 53,0 mm alınır
d=53 mm

c değeri alınmaya geldi sıra c değeriboru sürtünme kayıpları tablosundan bulunur.siyah çelik boru içic c =120  alınır
bu tablodaki diğer bazı değerler şöyledir

boru türü                             sürtünme kaybı
                                          katsayısı   c
------------------------------------------
döküm boru                            100
duktil boru                              110
siyah çelik boru                        120 
galvenize boru                         120
....                                          ...

biz c=120 alırız

q debisi = 100 lt/dk  zaten kendi vermiş.
o halde williams formulunde değerleir yerine koyalım

                     1,85        5     1,85        4,87       
Pm= 6,05 ((Qm        )*10   / (c         * dm       )  


Pm=0,00173 bar/m

-----------------------------------------------------
önemli uyarı:
bu formulde birimler çok öndemlidirbirimler şu şekilde girilir

debi Qm= litre/dak
boru ortalama iç çapı dm =  mm
c sabıtı = birimsiz
sürtünme basınç kaybı pm = bar
uyarı bitti
------------------------------------------------

yani birim boyda sürtünme kaybı pm=0,00173  bar/m değerinde çıktı.Boru boyundaki tüm sürtünme kaybını bulmak
istersek  L boru boyu ile çarparız ve tüm borudaki kaybı buluruz.

bu ne işe yarar demeyiniz.tesisattaki tüm boruların bu şekilde basınç kayıpları bulunur.daha sonra bütün basınç kayıpları toplanarak gerekli katsayılarla çarpılarak tüm sistemin toplam basıncı bulunur.
Toplam basınc kaybını karışlayacak sirkulasyon pompası seçilir.


yavuzun yorumu
---------------------
bu hazen williams formulunu bazı kitaplarda yanlış yazıyorlar.

VATANDAŞ UĞRAŞIYOR DOĞRU SONUCU BULAMIYOR. SONRADA HİÇ SUÇU GÜNAHI OLMAYAN
HAZEN WİLLİAMS A SİTEM EDİYOR,

YAHU ARKADAŞLAR BUNDA  HAZEN  WİLLİAMS RAHMETLİNİN GÜNAHI YOKTUR.
mATBUATÇININ BASIM MİZANPAJ YAPARKEN BASKI HATASI OLARAK YANLIŞ YAPMASINDAN KAYNAKLANMAKTADIR.

YUKARDAKİ BENİM FORMULLER AYNEN DOĞRUDUR.

GERÇİ HAZEN WİLLİAMSADA Pİ SAYSI GİBİ BASİT BİŞİ BULMAMIŞ ŞU FORMULE BAK DERLER ADAMA AMA BİZEDE İYİLİK YARAMIYO

hazen willams rahmetliye bu formulu bize bağıŞladığı için ruhuna  fatiha okuyalım

YA ARKADAŞLAR YOKSA BU HAZEN LE WİLLİAMS BİRBİRNDEN AYRI  2 KİŞİMİ BANA BİR ŞÜPHE DÜŞTÜ BEN TEK KİŞİ SANIYODUM


yavuz şimşek
makina mühendisi/kayseri

[yavuz şimşek]

yangın tesisatı  projenın aşamaları şunlardır.

1-önce sprink sayısını bulmak.
2-branşman sayısını bulmak
3-branşmanalar arası mesafeyi bulmak
4-sprinklerin alana yerleştirilmesi
5-branşmanalrı eklemek ana dağıtım kolonunu yerleştirmek
5-tüm katlarda gerekli yerleşimi yaptıktan sonra bodrum katta kolonların toplanıp pompa odasına bağlanması
6-kritk devre hesabının yapılması
7-hidrolik hesaplaırn yapılması
8-boru çaplarının belirlenmesi ve pompa gücünün seçilmesi
9-su deposu hesabının yapılmaıs ve pompa odasıyla su deposunun bağlantısının yapılması
10-bulunan boru çaplarının kat planında işlenmesi
11-yangın kolon şemaısnın çizilmes  ve boru çaplarının işlenmesi
12-yangın dolapları tesisatının işlenmesi ve yangın dolapalrının hespalarının yapılması
13- gerekli terim ve tariflerin sembollerin ve açıklamaların projeye işlenmesi
14-proje son kontrolden sonra çıktılaırnın alınması

projenın çıktıları alındıktan sonra yapılmaıs gereken aşamalar

1- meslek odasından onaylanamsı
2-itfaiyeden onaylanması
3-belediyeden onaylanması
4- müşteriye verilmesi

[yavuz şimşek]

Açık havada yanıcı madde depolanmış ise ve yanında da sprinkler li yangın söndürme tesisatı çekilmiş bir mahale var ise iki bina arası mesafe 10 mden veya depolanan malzemem yüksekliğinin1,5 katından az olmamalıdır.

yangına karşı dayanıklı bölümler bir yangın duvarı veya uygun şekilde boşaltılırak koruma sistemi elde edilebilir

yavuz şimşek
makina mühendisi
kayseri

kaynak: ts en 12845  madde 5,2 açık ahavda depolama

[yavuz şimşek]

yangın tesiatlarında genelde yangın boruları aynı çeşit malzemeden yapılır.Galveniz boru pahalı oldugundan genelde siyah çelik boru kullanılıyor.
 ama yangın dolaplarında genelde galvenizli boru kullanılıyor.

Benim görüdüğüm ana dağıtım boruları siyah çelik borular önce astar boyasıyla boyanmışolarak geliyor.Tesisat çekildikten sonra ki genelde kaynak işlemiyle birleştirilmesi yapılıyor.Tesisat çekildikten sonra ana boya ile boyanıyor.
Kaynak birleşmelerde hızlı soğumadan meydana dislokasyonlar ,atomsalkırılmalar iç yüzey hataları felan oluşuyor.iç gerilemeler kırılmalar meydana geliyor veya dışyüzey soğuyor ama iç yüzey hemen soğumadığı için kılcal kırılmalar olabiliyor.
İşte bunların önüne geçmek için boru birleşmeleri kaynak işlemi yapılırken AMYANT bez kullanılarak sargı yapılıyor ve böylece geç ve düzenli soğuması sağlanıyor.

yavuz şimşek
mak.müh.
kayseri

[yavuz şimşek]

 
   
SULU SÖNDÜRMELİ SPRİNKLER TİPLERİ GENELDE ŞUNLARDIR.


 UPRIGHT SPRİKLER, KROM
 
 PENDENT SPRİNKLER, PİRİNÇ
 
 PENDENT SPRİNKLER, KROM
 
 PENDENT SPRİNKLER, BEYAZ
 
 PENDENT SPRİNKLER, BEYAZ DUVAR TİPİ 
 
 PENDENT SPRİNKLER, KROM DUVAR TİPİ
 
 PENDENT SPRİNKLER, KROM, GİZLİ TİP
 
 PENDENT SPRİNKLER, BEYAZ, GİZLİ TİP
 
 SPRİNKLER İÇİN ÇİFT ROZET


YAVUZUN YORUMU
-------------------
BU BAHSE KONU ÜRÜNLERİN FOTOLARINI KOYMAK İSTERDİM AMA BURDA ÖYLE BİŞİ YOK GALİBA.AMA İLERİKİ DERSLERİMİZDE HER BİRİNİN ÖZELİKLERİNİ VE FARKLARINI ANLATACAĞIM.
HER BİRİNİN ARASINDA İRİCE BİR FARK VAR.

YAVUZ ŞİMŞEK
KAYSERİ
MAK MÜH