Gönderen Konu: ZEMİN ETÜDÜ BİLGiLERİ  (Okunma sayısı 13081 defa)

Çevrimdışı exclusive

  • Acemi Üye
  • **
  • İleti: 74
    • Profili Görüntüle
ZEMİN ETÜDÜ BİLGiLERİ
« : 20 Mayıs 2008, 00:03:10 »
ETÜT   YAPIM YÖNTEMI
 


Bu yapım yöntemi etüt işlerinde kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

2. ARAŞTIRMA SONDAJI YAPIM YÖNTEMI

Zemin araştırmaları, genel olarak yapı ve zemin özelliklerine bağlıdır. Etüdün büyük bir alanı kapsadığı durumlarda, inceleme noktaları bir ağ üze­rinde korelasyona uygun olarak seçilebilir. Üniform zeminlerde sondaj ve gözlem çukuru aralıkları arttırılabilir ve/veya bir kısım sondaj ve gözlem çukurlarının yerine jeofizik yöntemler veya sondalama uygulanabilir.

Dolgu alanlarında ve sedde yapılarında etüt derinliği oturmalara katkısı ola­bilen bütün tabakaları içerecek şekilde seçilmelidir.

Kazıklı temeller için sondaj, penetrasyon veya yerinde deney derinliği güven­liği sağlayacak kadar olmalıdır.

Inceleme alanında planlanan araştırma sondajları belirlenen kuralları içermeli  ve aşağıdaki bilgileri e haiz olmalıdır.

1.Araştırma sondajı işveren tarafından gösterilen yerde, rotary sistem ile karotiyerler kullanılarak düşey yapılmalıdır.

2.Kayada çiftli karotiyer kullanılmalı ve alınan karot yüzdesinin yüksek olması  sağlanmalıdır.

3.Her 1.5-3.0 m’de bir SPT ( Standart penetrasyon testi) yapılmalı ve alınan örselenmiş  numuneler kavanozlarda veya poşetlerde tanıtıcı etiketleri ile muhafaza edilmelidir.

4.Killi seviyelerde en az 2 ad. olmak üzere gerekirse her  3 m’ de  bir  Shelby – örselenmemiş  numune hidrolik baskı ile alınır. Kuyudan çıkar çıkmaz her iki ucu parafin ile  kapatılarak, bant ile örtülür ve etiketi ile muhafaza edilir. 35cm’ den az numune içeren shelby olursa darbe ile 55 cm numune alınması sağlanmalıdır.

5.1. Araştırma sondajı tamamlanınca bailer kovası ile içerisindeki devir daim suyu boşaltılarak suyun gelişine göre 12  saat sonra varsa yer altı suyu  seviyesi (YASS) ölçülür.

6.Kapağında proje adı ve sondaj bilgileri olan standartlara uygun karot sandığına alınan  ilerleme numuneleri bire bir yerleştirilir ve kalem ile çıtalara ilerleme başı – sonu yazılır.

7.Sondaj  vardiya  defteri  tutularak, kullanılan  sondaj  malzemeleri ( elmas, vidye vb.),  personel,  tarihler,  çap’lar  vb.  her şey  günlük  olarak deftere kayıt  edilir.

8.Sondaj bilgileri, sondaj loguna işlenir. Bu logda ; Başlama – bitiş  tarihleri, makine  tipi, sondaj türü, sondaj  firması, mühendisi  ve  sondorünün  adı, iş  yeri  ve  işverenin  adı, sondaj  kotu, derinliği, delgi – boru  çapları  ve  karotiyer  tipleri, delgi bilgileri (Ilerleme – SPT – Shelby ), karot yüzdesi, RQD, YASS,  jeolojik birimlerin tanımları  ve diğer sondaj notları bulunmalıdır.

9.Istenirse, alınan numuneler araştırma laboratuarına verilir. Sondaj ile ilgili log,  bütün numune, sandık vb. malzemeler işverene teslim edilir.

10.YASS ölçümü için kuyuya Ø50mm PVC piezometrik ölçüm borusu konulabilir.

3. ARAŞTIRMA ÇUKURU AÇILMASI YAPIM YÖNTEMI

Genellikle hidrolik kepçe ile 3,5-5.0m derinliklere kadar açılan çukurlar yardımıyla, geçici olarak desteksiz durumda durabilen zeminlerde hızlı bir araştırma yapılabilir.

Araştırma çukurları, zeminin yatay ve düşeydeki durumunun incelenmesine, zemin örneği alınmasına, yerinde deney yapılmasına ve zeminde mevcut süreksizliklerin doğrultusunun saptanmasına olanak verir. Araştırma sonunda çukurlar geri doldurulmalı veya etrafı çevrilerek olası tehlikelere karşı tedbirler alınmalıdır. 

4. GEOTEKNIK RAPOR HAZIRLANMASI

Yapılması planlanan inşaat türü ile parametreleri araştırılan zeminin geoteknik  raporu  aşağıdaki konuları  içermelidir. Rapor, üç kısımda sunulabilecektir. Birinci kısımda mevcut zeminle ilgili ve gerekiyorsa jeolojik özellikler ile ilgili veriler, ikinci bölümde verilerin değerlendi­rilmesi, kabul edilen zemin parametreleri ve izahı, üçüncü kısımda (sonuç ve öneri­ler) zemin temel ön tasarımı ve inşaat tarzı yer alacaktır.

1.Inceleme alanına ait; sahibinin tanımı, çalışılan yerin adresi, konumu vb bilgiler (ada, parsel gibi)

2.Arazi çalışmalarının özeti,(saha jeolojisi  çalışması, varsa jeofizik etütlerin özeti, araştırma sondajlarının özeti, laboratuar deneylerinin özeti)

3.Inceleme alanındaki zemin profili,

4.Inceleme alanının  yer altı suyu durumu, 

5.Inşa edilecek yapının özellikleri ve zemin ile uyumu,

6.Geoteknik değerlendirmeler, (Temel sistemi, emniyetli taşıma gücü, iksa sistemi seçimi ve parametreleri)

7.Zeminin diğer özellikleri (sıvılaşma vb),

8.Zeminin depremsellik yorumu,

9.Sonuç ve öneriler.

Sonuç ve öneriler kısmında aşağıdaki hususlar yer alacaktır:

• Zemin koşullarının tanıtımı,

• Önerilen tasarım parametreleri,

• Inşaat sırasında karşılaşılacak muhtemel sorunların çözümü,

• Ilerde karşılaşılacak muhtemel sorunlar ve bunlarla ilgili öneriler,

• Yüzeysel veya derin temel seçimi,

• Yüzeysel temellerde minimum temel derinliği, temel tipinin muhtemel oturmalara göre tespiti,

• Radyeler ve sürekli temellerde rijitlik önerisi,

• Temel betonarme projesinin hesap ve tasarımına imkan verecek öneri ve sayısal değerler,

• Kazı işlerine esas kazı güçlüğü ve kazı sınıfı önerileri,

• Kazıdan çıkan zeminin dolgu vb. amaçla kullanılabilirliği ve koşulları,

• Özel drenaj ve yalıtım önerileri,

• Gerekli hallerde zeminin etki büyütmesi ve sıvılaşma riski ile ilgili açıklamalar, değerlendirmeler ve öneriler,

5. JEOFIZIK ETÜT ÇALIŞMASI YAPILMASI

Jeofizik çalışmalar;       1. Sismik kırılma yöntemi

                               2. Elektrik  özdirenç (rezistivite) yöntemi

5.1. Sismik Kırılma Yöntemi

5.1.1 Yöntemin esasları

Yapay kaynaklar ile oluşturulan patlatmalardan ile elde edilen dalgalar, yer içinden geçerek yatay mesafeler kat etmek zorundadırlar. Çeşitli kaynak – alıcı uzaklıklarında yol almaları için gereken zamanlar, yayınımları boyunca içinden geçtikleri yer altı formasyonlarının derinlikleri ve hızları hakkında bilgi verirler.

Poisson oranı : : Cisimdeki enine kısalmanın boyuna uzamaya oranıdır. Başka deyişle enine birim deformasyonun boyuna birim deformasyonun oranıdır. Mühendislik jeofiziğinde poisson oranı, etüt sahasındaki zemin ve kayacın suya doygunluk derecelerini aydınlatma açısından önemlidir. Vp ve Vs dalga hızları yardımıyla bulunur. Poisson oranı kesinlikle 0.5 değerini geçemez. Bu oran 0.5’e yaklaştıkça suya doygunluk artar. 

(1)   Elastisite Modülü (E): Bir malzemeye kuvvet uygulandığında, malzemede meydana gelen uzamalar elastik sınırlar içerisinde gerilmelerle orantılıdır. Buna Hook Kanunu denir. Cisme bir kuvvet uygulandığında meydana gelen gerilmenin boyuna uzama miktarına Young Modülü (Elatisite Modülü) denir. Mühendislik Jeofiziğinde dinamik elastisite modulu P-S dalgalarının hızlarının yanı sıra birde yoğunluğun bilinmesi ile bulunabilir. Bu modülün birimi kg/cm2 dir. 
 (2)   Kayma Modülü (G): Cismin şekil değiştirmeye karşı gösterdiği dirençten Kayma modülü S dalga hızı ve yoğunluğun yardımıyla bulunur. Kayma modülü elastisite modülünde bulunması için gereken parametrelerden biridir. Birimi kg/cm2 dir. Kayma modülü özelikle heyelan sahalarında yamaç aşağı etkenden kuvvetin hesaplanmasında, büyük makinaların çalışmaları sonucu ortaya çıkan yüksek miktardaki titreşimlerin etkilerinin, patlatma ve depremin etkisi altında kalan bölgelerdeki yapıların stabilitesi ve güvenliği için bilinmesi gereken önemli bir parametredir.
                                             

5.1.2. Jeofizik sismik-kırılma yöntemin uygulanışı

Inceleme alanında planlanan serimler boyunca karşılıklı atışlarla  ölçülen titreşimlerin farklı uzaklıktaki jeofonlara ilk varış zamanı kayıtlar üzerinden okunmaktadır. Bu serimlerde jeofon aralıkları ve offset mesafesi inceleme sahasının durumuna göre kararlaştırılır.

P ve S jeofonları kullanılarak yapılan ölçümlerde, enerji kaynağı olarak 10 kg. ağırlığında bir balyoz ile yerdeki çelik bir plaka üzerine vurulur. P dalgası için gerekli enerji, çelik plaka üzerine 10kg’lık balyozun düşey yönde; S dalgası için gerekli enerji ise zemine açılan bir çukur içine dik olarak yerleştirilmiş çelik plakaya yatay yönde, balyoz darbeleri ile elde edilir. Bu çalışmalar sonunda elde edilen kayıtlardan P ve S dalgalarının kırılma zamanları okunarak zaman-uzaklık (t-x) grafikleri çizilerek, elde edilen hızlar yardımıyla dinamik elastik parametreler belirlenir.

5.2. Elektrik Özdirenç Yöntemi

Bir kayaç veya zeminin elektriksel direnci, içerdikleri su kapsamı ve tuzluluğu ile değişmektedir. Boşluklar, eklem ve fissürler arttıkça elektriksel özdirenç azalmaktadır. Zemine girmiş iki akım elektrotuna uygulanan akım nedeniyle oluşan potansiyel farkı ölçülür. Eğer zemin homojense ile bulunur.

6. JEOFIZIK ETÜT RAPORU HAZIRLANMASI

Jeofizik etütlerle araştırılması planlanan inceleme alanında jeofizik raporun aşağıdaki  bilgileri içermesi istenmektedir.

1 )  Inceleme alanına ait ; Sahibinin tanımı, çalışılan yerin tarifi, adresi, konumu, (ada, parsel vb.) gibi bilgiler,

2 )  Jeofizik etüdün amacı,

3 )  Jeofizik etüdün uygulanması,(uygulanan yöntem - sismik, düşey  elektrik  sondaj  vb.-, kullanılan alet tanımı, ölçülecek ve hesaplanacak zemin parametreleri.)

4 )  Inceleme alanına ait diğer etütlerin, (jeolojik rapor, araştırma sondajı, su testleri,  geoteknik rapor vb.) korelasyonu ile zemin profilinin ve yer altı suyunun durumunun  belirlenmesi,

5 )  Yukarıdaki temel kaidelere göre düzenlenen jeofizik raporda sıralama ve istenen  bilgiler :

a)     Giriş,  amaç,  bulduru  bilgileri,

b)     Çalışma  alanı  özellikleri,

c)     Çalışma  alanının  jeolojisi,

d)     Veri toplama, değerlendirme çalışmaları,(alet cinsi - tanımı, uygulanan yöntemin tanımı, varsa eski jeofizik rapor vb. bilgilerin özümlenmesi, toplanan verilerin değerlendirilmesi, sonuç ve öneriler, ekler ve yararlanılan kaynaklar (Çalışma alanı bulduru haritası, jeofizik etüt lokasyon  haritası, jeofizik  kesit ve haritalar, tüm  ölçüm ve kayıtlar ( Sicil fişi ).)

« Son Düzenleme: 08 Aralık 2014, 14:05:16 Gönderen: admin »

Mühendis Forum

ZEMİN ETÜDÜ BİLGiLERİ
« : 20 Mayıs 2008, 00:03:10 »

Çevrimdışı JEO USTA

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 3
    • Profili Görüntüle
    • BilirShop
Ynt: ZEMİN ETÜDÜ BİLGiLERİ
« Yanıtla #1 : 18 Haziran 2015, 13:07:46 »
Bilginiz için teşekkürler.

Mühendis Forum

Ynt: ZEMİN ETÜDÜ BİLGiLERİ
« Yanıtla #1 : 18 Haziran 2015, 13:07:46 »